اطلاعات اقتصادی نروژ

نروژ از قدیمی‌ترین حکومت‌های پادشاهی اروپا محسوب می‌شود که همچنان به حيات خود ادامه داده است. سابقه اولین حکومت پادشاهی به سال ۹۹۴ میلادی و ورود وایکینگ‌ها به منطقه فعلی نروژ بر می‌گردد که یک وایکینگ به نام اولاف تریگواسون با پذیرفتن آیین مسیحیت خود را پادشاه نامید. در سال ۱۳۹۷ میلادی نروژ و دانمارک اتحادیه ای تشکیل دادند که چهار قرن پایدار ماند. در سال ۱۸۱۴ میلادی سوئد پیشنهاد ادغام نروژ در خاک خود را مطرح کرد، ولی با مقاومت نروژ مواجه شد. بدنبال آن با یک حمله برق آسا نروژ را اشغال نمود، اما پذیرفت که این کشور کماکان با شرط پذیرش اتحاد با سوئد، قانون اساسی خود را حفظ کند. با رشد احساسات ناسیونالیستی در قرن ۱۹ میلادی و با برگزاری یک  رفراندوم در سال ۱۹۰۵ نروژ از سوئد جدا شد. با شروع جنگ جهانی اول در سال ۱۹۱۴ میلادی، نروژ بی طرفی خود را در این جنگ اعلام کرد اما این جنگ خسارات سنگینی را به صنعت کشتیرانی این کشور وارد ساخت. در آغاز جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۳۹ میلادی نروژ مجددا بی طرفی خود را اعلام کرد. با این وجود، با حمله آلمان نازی مواجه گشت و برای ۵ سال بین سال‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۵ میلادی در اشغال آلمان نازی باقی ماند. در سال ۱۹۴۹ میلادی نروژ موضع بیطرفی خود را ترک گفته و به سازمان پیمان آتلانتیک شمالی ( ناتو ) پیوست. کشف نفت و گاز در آبهای همجوار نروژ در دهه 1960 منجر به شکوفایی اقتصاد این کشور گردید. مردم نروژ در رفراندوم سالهای 1972 و 1994 به پیوستن این کشور به اتحادیه اروپا رأی منفی داده‌اند.

موضوعات اساسی داخلی کشور شامل مهاجرت و ادغام مهاجرین و اقلیتها، حفظ تامین اجتماعی بویژه بدلیل افزایش سالمندان و تداوم سیستم اقتصادی رقابتی می‌باشد.

 

اقتصاد نروژ:

در اواخر دهه 1960 میلادی، کشف نفت و گاز در سواحل جنوبی نروژ واقع در دریای شمال اقتصاد نروژ را به یکباره متحول کرد. نروژ یکی از بهترین و مرغوب‌ترین چاه‌های نفت دنیا را در اختیار دارد و بر همین اساس نفت، عمده صادرات این کشور را تشکیل می‌دهد؛ به طوری که نروژ روزانه نزديك به 2 میلیون بشکه نفت خام صادر می‌کند. این کشور در سازمان جهانی اوپک عضویت ندارد. همچنین این کشور بزرگترین صادر کننده گاز طبیعی در غرب اروپاست که عمده گاز این کشور به کشورهای انگلستان، آلمان و فرانسه صادر می شود. علاوه بر این، به علت احاطه شدن این کشور توسط دریا، یکی از چرخه‌های مهم اقتصاد آن پس از نفت، صنعت آبزی‌پروری است. صادرات ماهی سالمون و انواع ماهی‌ها و غذاهای دریایی یکی از منابع عمده درآمدی این کشور محسوب می شود. با کاهش قیمت جهانی نفت از یکسو و پرچمداری نروژ برای حفاظت جهانی محیط زیست، این کشور تلاش می‌کند بتدریج از جایگاه صنعت نفت در اقتصاد کاسته و صنعت آبزی‌پروری را جایگزین نماید.

نروژ در زمینه صنعت کشتی سازی، بیمه و رده‌بندی کشتی نیز از کشورهای مهم جهان محسوب می‌شود. در مجموع این کشور در سه حوزه مرتبط با آب و دریا شامل استخراج نفت و گاز از مناطق فراساحلی و فلات قاره، پرورش و صید آبزیان دریایی و صنایع کشتی سازی و کشتیرانی دارای مزیت می‌باشد. از دیگر صادرات نروژ می‌توان به صادرات گوشت گاو، شیر و سایر فرآورده‌های دامی اشاره کرد.

 

شاخصهای اقتصادی

ذیلاَ به برخی شاخص‌ها و آمار و ارقام در خصوص وضعیت اقتصادی،تجاری و فرهنگی و نیز برخی مشخصات اقلیمی و جغرافیایی و نیز جمعیتی نروژ در قالب جدول می پردازیم. (آمارها تا پایان سال 2016 و نرخ تبدیل، 8 کرون برای یک دلار محاسبه شده است)

 

نام کشور

 

پادشاهی نروژ

نوع حکومت

 

پادشاهی مشروطه ( پادشاه هارالد پنجم از 17 ژانویه 1991 تاکنون )

مساحت

 

323.802 کیلومتر مربع (جایگاه 68 جهانی)

مرز زمینی

 

سوئد، روسیه و فنلاند

جمعیت

 

5.252.166 نفر

نرخ رشد جمعیت

3/1 درصد

تولید ناخالص داخلی و عناصر مهم آن

تولید ناخالص داخلی نروژ در سال 2016 معادل 3111 میلیارد کرون ( حدود388 میلیارد دلار) بوده است. بر این اساس سرانه تولید ناخالص داخلی در این کشور معادل 600.596 کرون ( حدود 75 هزار دلار) خواهد بود.

سهم مصرف خانگی

 44 درصد

سهم مصارف دولتی

24.3 درصد

سهم سرمایه گذاری از طریق منابع ثابت

23.3 درصد


 سهم صادرات کالاها و خدمات

36.1 درصد

سهم واردات کالاها و خدمات

33.1 درصد


سهم بخش کشاورزی

1.8 درصد

سهم صنعت

34.7 درصد

سهم خدمات

63.5 درصد

نرخ رشد اقتصادی

0.8 درصد


واردات کالا به نروژ

ارزش: 606.7 میلیارد کرون، ( حدود 75 میلیارد دلار )

نوع کالا: ماشین آلات صنعتی و تجهیزات، مواد شیمیایی، فلزات و مواد غذایی

شرکای تجاری واردات نروژ

سوئد 12%، آلمان 11.8%، چین 10.9%، انگلیس 6.7%، دانمارک 6%

صادرات کالا از نروژ

ارزش: 747.1 میلیارد کرون، ( حدود 93.3 میلیارد دلار )

نوع کالا: نفت و گاز، ماشین آلات و تجهیزات صنعتی، فلزات، کشتی و ماهی

شرکای تجاری صادرات نروژ

انگلستان 22.2%، آلمان 17.9 درصد، هلند 10.2 درصد، فرانسه 6.6% سوئد 6.1% بلژیک 5%، آمریکا 4.5%

تولیدات عمده در حوزه کشاورزی

جو، گندم، سیب زمینی، گوشت، شیر و ماهی

صنایع عمده

نفت و گاز، کشتیرانی، ماهیگیری، آبزی‌پروری، پردازش مواد غذایی، کشتی‌سازی، کاغذ، فلزات، مواد شیمیایی، چوب و الوار، معدن و نساجی

نرخ رشد تولیدات صنعتی

0.5 درصد و جایگاه جهانی 177،


 

 

وضعیت بودجه سال 2016 (بدون احتساب نفت)

درآمد

1008.8 میلیارد کرون

هزینه

1216.6 میلیارد کرون

کسر بودجه

207.8 میلیارد کرون

 

بودجه سال 2017 نروژ

برابر لایحه پیشنهادی بودجه دولت نروژ برای سال 2017 مجموع درآمدهای دولت 1179.9 میلیارد کرون (حدود 131 میلیارد یورو) است که از این درآمدها معادل 163.8 میلیارد کرون آن درآمدهای ناشی از فعالیتهای نفتی و 1016.1 میلیارد کرون درآمدهای غیرنفتی خواهد بود.

همچنین مجموع هزینه­های دولت 1301.1 میلیارد کرون (حدود 144 میلیارد یورو) است که 25.5 میلیارد کرون آن صرف هزینه در فعالیتهای نفتی و مابقی آن یعنی مبلغ 1275.6 میلیارد کرون آن هزینه‌های غیر نفتی خواهد بود.

دولت نروژ به طور مستقیم اجازه مصرف درآمدهای نفتی را نخواهد داشت و موظف به بازگرداندن کلیه این درآمدها به صندوق ذخیره ملی است. اما می‌تواند با تصویب پارلمان حداکثر تا 4 درصد از کل میزان موجودی صندوق ذخیره ملی را در یکسال برای جبران کسر بودجه استفاده نماید. بنابر این دولت بر مبنای محاسبه درآمد و هزینه‌های کل پیشنهادی و پس از کسر هزینه‌های فعالیتهای نفتی و بازگشت مبلغ 138.3 میلیارد کرون از درآمدهای نفتی به دولت، با 121.2 میلیارد کرون کسر بودجه مواجه خواهد بود. (جزییات در جداول 1 و 2)

 

جدول 1

(آمار درآمد و هزینه دولت در لایحه بودجه سال 2017 بدون احتساب نفت)

درآمد:

1016.1 میلیارد کرون

هزینه:

1275.6 میلیارد کرون

کسر بودجه:

259.5 میلیارد کرون

 


 

 

جدول 2

(آمار درآمد و هزینه کل دولت در لایحه بودجه سال 2017  با احتساب نفت)

درآمد

1179.9 میلیارد کرون

(حدود  131 میلیارد یورو) 

درآمدهای ناشی از فعالیتهای نفتی

163.8 میلیارد کرون

درآمدهای غیر نفتی

1016.1 میلیارد کرون

هزینه

1301.1 میلیارد کرون (حدود 144 میلیارد یورو)

هزینه در فعالیتهای نفتی

25.5 میلیارد کرون

هزینه‌های غیر نفتی

1275.6 میلیارد کرون

کسر بودجه با محاسبه درآمد نفتی

121.2 میلیارد کرون

 

ü ارزیابی وضعیت صندوق ذخیره ملی نروژ در سال 2017

ارزش صندوق ذخیره درآمدهای نفتی در حال حاضر (بهمن 95)

7506 میلیارد کرون، (حدود 938 میلیارد دلار)

میزان ورودی کل به صندوق ذخیره ملی نروژ در سال 2017 برابر با 345.8 میلیارد کرون پیش‌بینی می‌شود که از این مبلغ، 259.5 میلیارد کرون به کسر بودجه دولت اختصاص خواهد یافت و بنابر این مبلغ خالص ورودی به صندوق از محل درآمدهای نفتی و سود حاصل از سهام 86.3 میلیارد کرون خواهد بود. (جدول 3)

 

جدول 3

( پیش بینی میزان واریزها و برداشت از صندوق ذخیره ملی نروژ در سال 2017)

 

ورودی به صندوق ذخیره ملی نروژ

فعالیتهای نفتی دولتی:

 138.3 میلیارد کرون

 

جمع کل:

345.8 میلیارد کرون

سود حاصل از سهام:

207.5 میلیارد کرون

برداشت از صندوق جهت تامین کسر بودجه

از محل درآمدهای نفتی دولتی:

138.3میلیارد کرون

جمع کل:

259.5 میلیارد کرون

از محل سودهای واریزی:

121.2 میلیارد کرون

مبلغ خالص ورودی به صندوق

86.3 میلیارد کرون

 

نیروی کار

 2.79 میلیون نفر (جایگاه جهانی 106)

بخش کشاورزی: 2.7 درصد

بخش صنعت: 18.3 درصد

بخش خدمات: 79 درصد

نرخ بیکاری

7/4 درصد (افزایش 4 درصدی نسبت به سال 2015)

نرخ تورم

3.5 درصد (افزایش 1.3 درصد نسبت به سال 2015)


تعداد فرودگاه‌ها

67 مورد

ترافیک مسافر سالیانه

12.2 میلیون نفر

جاده ها

عمومی 93.870 کیلومتر ( جاده های ملی 10.581 کیلومتر، جاده های کشوری 44.317 کیلیومتر و جاده های شهری 38.970 کیلومتر )

خطوط راه آهن

4.154 کیلومتر

خطوط دریایی

1577 کیلومتر

نروژ به عنوان یکی از بزرگترین دارندگان ناوگان دریایی در دنیا مطرح می‌باشد که آن را در ردیف بالایی از برخورداری از زنجیره کاملی از خدمات در سطوح بین المللی قرار داده است. دریانوردی در این کشور از سابقه طولانی برخوردار است در عین حال تاریخ ثبت شده و رسمی برای دریانوردی این کشور به 150 سال پیش بر میگردد. امروزه ناوگان دریایی نروژ به لحاظ ساختار، کیفیت و ایمنی در سطح بالایی قرار دارند که ارزش افزوده‌ای بالغ بر 160 میلیارد کرون را برای کشور ایجاد می‌کنند.

 سازمان دریانوردی نروژ (Norwegian Maritime Authority) که زیر مجموعه وزارت تجارت و صنعت می‌باشد در سال 1962 تاسیس گردیده و تنها نهاد دولتی مسئول در حوزه نظارت بر وضعیت کیفیت و شرایط کارکرد کشتیهای نروژی ثبت شده و نیز کشتیهای خارجی فعال در بنادر نروژ می باشد. بهره‌وری بیشتر، امنیت حمل و نقل و توجه به ایمنی کشتی ها، ملوانان و خدمه و نیز حفاظت محیط زیست بعنوان اولویتهای این سازمان تعریف شده است که آن را از طریق شرکتهای کشتیرانی تحت امر به اجرا می گذارد. سازمان دریانوردی ثبت کشتیها در نروژ بر اساس بالاترین استانداردهای دنیا را هدفگذاری کرده است. این سازمان همچنین مسئولیت قایقها و کشتیهای کوچک تفریحی در کشور را بر عهده دارد.

نروژ دارای 1577 کیلومتر راه آبی می باشد که آن را در ردیف 51 کشورهای جهان قرار می دهد. بر اساس اطلاعات موجود در حال حاضر در حدود 17000 کشتی تحت پرچم این کشور می باشند. آمار برخی از کشتیهای نروژی به شرح ذیل می باشد:

الف) کشتیهای با مالکیت نروژ (جمع 585 کشتی):

-        55 کشتی جهت حمل کالای فله،

-        105 کشتی ویژه حمل بار،

-        3 کشتی جهت حمل مسافر،

-        121 کشتی تانکری جهت حمل محصولات شیمیایی،

-        47 کشتی حمل گاز مایع،

-        12 کشتی نفتکش،

-        5 کشتی کاریر،

-        121 کشتی ویژه حمل بار و مسافر،

-        54 کشتی حمل کالاهای پتروشیمی،

-        9 کشتی سردخانه دار،

-        49 کشتی حمل خودرو،

-        4 کشتیهای حمل و نقل وسایل نقلیه ریلی و ... (Roll on/off)

ب) کشتیهای با مالکیت خارجی (جمع 81 کشتی):

-        برمودا 24، کانادا 1، قبرس 1، دانمارک 7، فرانسه 5، ایسلند 2، لیتوانی 1، عربستان سعودی 3، سوئد 27، ایالات متحده آمریکا 10

ج) کشتیهای نروژی ثبت شده در کشورهای خارجی (جمع 974):

بندرگاههای اصلی نروژ عبارتند از: Bergen, Haugesund, Maalov, Mongstad, Narvik, Sture

بنادر اصلی نروژی ویژه صادرات گاز مایع: Kamoy, Kollsnes, Melkove Island

بنادر اصلی ترمینال واردات گاز مایع: Fredrikstad, Mosjoen

 

اسامی برخی شرکت‌ها یا مجموعه‌های شرکتی مهم نروژی:

مجموعه Norwep (Intsok  سابق)، چتر شرکتهای انرژی نروژ (نفت و گاز و انرژیهای تجدیدپذیر)

شرکت AkerSolutions و شرکتهای تابعه، ارائه خدمات نفت و گاز و تولید قطعات مرتبط با صنایع نفت،

شرکت DNO فعال در عرصه حفاری نفت و گاز،

شرکت Akvagroup تولید کننده تجهیزات تولید ماهی در قفس

شرکت AquaLine تولید کننده تجهیزات تولید ماهی در قفس

شرکت Norsk Hydro  فعال در زمینه تولید آلومینیوم،

شرکت Yara International ASA فعال در زمینه تولید کود های شیمیایی،

شرکت DNVGL فعال در زمینه رتبه بندی کشتی، و مشاور فنی در زمینه نفت و گاز و انرژیهای تجدیدپذیر،

شرکت Ulstein فعال در صنعت کشتی‌سازی،

شرکت REC فعال در زمینه احداث نیروگاههای خورشیدی،

شرکت Scatec فعال در زمینه احداث نیروگاههای خورشیدی،

شرکت BAMA بزرگترین شرکت وارد کننده میوه به نروژ،

شرکت Jotun تولید رنگهای شیمیایی صنعتی و خانگی،

شرکت Norsun فعال در زمینه تولید پانلها و فیبرهای خورشیدی،

شرکت Marine Harvest تولید کننده انواع آبزیان،

Laerdal mediacl شرکت فعال در زمینه تولید تجهیزات پزشکی،

مجموعه Oslo cancer cluster فعال در زمینه تحقیقات پزشکی مرتبط به سرطان،

سازمان Norfund سازمان دولتی وابسته به وزارت امور خارجه برای سرمایه گذاری در کشورهای در حال توسعه،